Overlastdonatie is gebaseerd op het idee dat winkeldiefstal door klanten/bezoekers naast de gederfde inkomsten ook andersoortige schade oplevert voor de winkelier, bijvoorbeeld de tijdsinvestering die gepaard gaat met het observeren, aanhouden en overdragen van een winkeldief, maar ook indirecte materiële schade die voortvloeit uit bijvoorbeeld vernieling van spullen in de winkel. Het instrument Overlastdonatie is erop gericht deze schade namens de winkelier te verhalen op de verdachte. Deze civiele vordering (van tenminste 151 euro) staat los van een eventueel strafrechtelijk traject en is gebaseerd op de onrechtmatige daad zoals gedefinieerd in het Burgerlijk Wetboek (Art. 6:162 BW). Hiertoe is de Stichting Overlastdonatie Amsterdam (SODA) opgericht die namens de winkelier een vordering op de verdachte uitoefent. Om mee te doen, dient de winkelier een aantal maatregelen ter preventie van winkeldiefstal te nemen.

De planevaluatie moet leiden tot inzicht in de theoretische onderbouwing van het instrument Overlastdonatie. De procesevaluatie moet leiden tot inzicht in de uitvoering van het instrument, de knelpunten die hierbij mogelijk aan de orde zijn alsmede de criteria die succesvolle uitvoering mogelijk maken. Beide evaluaties zijn nodig om te kunnen beoordelen of dit project kansen biedt voor de aanpak van winkeldiefstal.

1.      Hoe ziet de programmatheorie van het project Overlastdonatie eruit?

a.       Welk probleem of welke problemen dient het instrument Overlastdonatie op te lossen? Welke doelen zijn hiervoor geformuleerd en op welke doelgroepen hebben deze betrekking?

b.      Wat zijn de veronderstelde oorzaken van de gesignaleerde problemen?

c.       Wat zijn de veronderstelde doel-middelrelaties waarmee de gewenste doelen worden gerealiseerd?

d.      Welke contextuele factoren beïnvloeden de hiervoor genoemde relaties?

 

2.      Is de programmatheorie van het project Overlastdonatie geldig en beleidsmatig realistisch?

a.       Zijn de problemen, doelen en doelgroepen voldoende geëxpliciteerd?

b.      Zijn de veronderstelde causale en finale relaties logisch consistent?

c.       Zijn de veronderstelde causale en finale relaties empirisch houdbaar?

d.      Zijn de centrale variabelen voldoende manipuleerbaar?

e.       Zijn er (ongewenste) neveneffecten te verwachten als gevolg van dit project (bijv. verplaatsingseffecten)?

 

3.      Kan het instrument Overlastdonatie in Utrecht worden uitgevoerd zoals bedoeld?

a.       Wat zijn de juridische en financiële grondslagen van het instrument en zijn deze praktisch haalbaar?

b.      Welke actoren zijn nodig voor de uitvoering en zijn deze voldoende gemotiveerd om deel te nemen?

c.       Wat hebben de benodigde/betrokken actoren nodig om op de beoogde wijze deel te kunnen nemen en zijn deze voorwaarden voldoende vervuld?

d.      Welke samenwerkingsrelaties bestaan er tussen deze actoren en hoe zien deze relaties eruit? Welke knelpunten doen zich mogelijk voor ten aanzien van de samenwerking?

e.       Wat zijn, op basis van de bevindingen m.b.t. de voorgaande vragen, de kritische succesfactoren voor de invoering van het instrument Overlastdonatie?